• Eliotropia

Πως επηρεάζει ένα παιδί το διαζύγιο, εξηγεί η κλινική ψυχολόγος Νικόλ Κυπρή

Πως επηρεάζει ένα παιδί το διαζύγιο;


Αρχικά να πούμε πως το διαζύγιο ενός ζευγαριού, είναι μια απόφαση που επηρεάζει όλα τα μέλη μιας οικογένειας, συναισθηματικά και πρακτικά, ακόμη και αν το διαζύγιο είναι μια απόφαση από κοινού. Το πώς θα επηρεάσει ένα διαζύγιο τα παιδιά έχει να κάνει με τον τρόπο που θα το χειριστούν οι γονείς, ποια είναι η σχέση τους με το παιδί αλλά και η ψυχο-συναισθηματική ωριμότητα του παιδιού. Δεν επηρεάζονται όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν περιπτώσεις που αυτή η απόφαση θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στα παιδιά επηρεάζοντας διάφορους τομείς στη ζωή τους (π.χ. διαμόρφωση ταυτότητας, δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, μαθησιακές δυσκολίες, συναισθηματική φόρτιση). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου το διαζύγιο θα έχει θετικό αντίκτυπο σε αυτά φέρνοντας ηρεμία στη ζωή τους. Τέλος, ο τρόπος που θα ανακοινώσουν οι γονείς στα παιδιά την απόφαση τους αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστούν τις μετέπειτα αλλαγές που θα υπάρξουν στη ζωή τους, είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες στο πως θα επηρεαστεί ένα παιδί.





Πως αντιδρά ένα παιδί στην είδηση του διαζυγίου;


Το διαζύγιο των γονιών για ένα παιδί είναι μια ‘πληγή’ που διαρκεί για αρκετό καιρό και σε κάποιες περιπτώσεις για όλη τους την ζωή. Πολλοί θα το περιέγραφαν και σαν πένθος εφόσον το παιδί νιώθει ότι χάνει την οικογένεια του και τις οικογενειακές του συνήθειες. Το παιδί βιώνει διάφορα συναισθήματα και περνά από διάφορες φάσεις μετά την είδηση του διαζυγίου. Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να χειριστούν με σωστό τρόπο τις συναισθηματικές φάσεις που θα περάσει ένα παιδί. Αρχικά και ως συνήθως, το παιδί θα εκφράζει έντονες αντιδράσεις και θυμό απέναντι στους γονείς για αυτή τους την απόφαση. Πολλά παιδιά το βιώνουν σαν εγκατάλειψη και μπορεί να εκφράσουν ενοχές εφόσον θεωρούν τον εαυτό τους υπεύθυνο για το διαζύγιο. Επίσης, παρατηρούμε συχνά παιδιά να βιώνουν θλίψη, έντονο άγχος το οποίο επηρεάζει τον ύπνο τους, επιστρέφουν σε προγενέστερα στάδια εξέλιξης (π.χ. να βρέχεται πάλι πάνω του) και συμβάλλει στην δημιουργία διαφόρων φοβιών (π.χ. σκοτάδι). Στην πορεία, το παιδί θα προσπαθήσει να προσαρμοστεί και να αποδεχτεί τα νέα δεδομένα της ζωής του. Η ομαλή προσαρμογή στα νέα δεδομένα εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το πώς θα το χειριστούν οι γονείς.


Πως επιδρά το διαζύγιο σε κάθε ηλικία των παιδιών;


Ένα διαζύγιο μπορεί να έχει διαφορές στο πως θα επιδράσει στα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους, αλλά και κοινά. Αυτό που κυρίως διαφοροποιείται είναι ο τρόπος που θα εκφράσει το παιδί το πώς νιώθει.

Στην βρεφική ηλικία τα μωρά αντιλαμβάνονται τις εντάσεις που υπάρχουν μέσα στην οικογένεια αλλά δεν μπορούν να καταλάβουν τα αίτια αυτών. Αν οι εντάσεις συνεχιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα τα μωρά μπορεί να γίνουν ευερέθιστα, να έχουν συναισθηματικά ξεσπάσματα, να προσκολληθούν στους γονείς αλλά και να παλινδρομούν σε προηγούμενα στάδια εξέλιξης.

Στην ηλικία των 1,5 με 3 χρονών, τα μωρά βρίσκονται σε μια εγωκεντρική φάση και είναι συχνό φαινόμενο να νιώθουν υπεύθυνα για το χωρισμό των γονιών τους. Παρατηρούμε ότι αρχίζουν να

διεκδικούν περισσότερη προσοχή, να παλινδρομούν, να αναπτύσσουν φοβίες και συχνά δυσκολίες στον ύπνο.

Κατά τις ηλικίες 3 με 6, τα παιδιά βιώνουν μια έντονη άρνηση σε αυτή την απόφαση παρόλη την ένταση που μπορεί να βιώνουν στο σπίτι, νιώθουν ότι διαλύεται ο κόσμος τους και εκφράζουν έντονο θυμό. Ενοχές για το ότι ευθύνονται για το διαζύγιο μπορεί να παρατηρήσουμε και σε αυτές τις ηλικίες.

Στις ηλικίες 6 με 11, τα παιδιά έχουν ήδη μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον με τους δυο τους γονείς και με αυτή την απόφαση βιώνουν έντονη ανασφάλεια και φόβο για το πώς θα είναι η ζωή τους. Παιδιά που θα μείνουν με την μητέρα τους, νιώθουν ότι θα χάσουν τον πατέρα τους. Σε αυτές τις ηλικίες επίσης παρατηρούμε ότι προσπαθούν να ‘σώσουν’ τον γάμο των γονιών τους. Υπάρχουν και περιπτώσεις όμως που βιώνουν θυμό και αυτός μπορεί να στρέφεται προς τον ένα γονιό τον οποίο θεωρούν υπαίτιο για αυτή την απόφαση. Η έντονη συναισθηματική φόρτιση που βιώνουν τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες βλέπουμε ότι επηρεάζει και την σχολική τους επίδοση και συμπεριφορά. Παρατηρούμε επίσης τα αγόρια να βιώνουν πιο έντονο θυμό σε αντίθεση με τα κορίτσια που παρουσιάζουν πιο έντονο άγχος και θλίψη.

Στην εφηβική ηλικία από 12 μέχρι 17 χρονών τα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης, επιθετικής συμπεριφοράς, σωματικές ενοχλήσεις, δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και στην διαμόρφωση της προσωπικότητας τους.

Τέλος, να αναφέρουμε ότι τα πιο πάνω που αναφέραμε δεν ισχύουν σε όλες τις περιπτώσεις. Πολλά από αυτά μπορούν να αποφευχθούν αλλά και να λυθούν όταν υπάρχουν σωστοί χειρισμοί από πλευράς των γονιών.


Υπάρχουν θετικές επιπτώσεις του διαζυγίου για τα παιδιά;


Μπορεί το διαζύγιο να είναι μια πληγή όπως είπαμε για ένα παιδί, αλλά αν οι γονείς την φροντίσουν καλά τότε το παιδί θα μπορέσει να ζήσει σε ένα πιο υγιές και ήρεμο περιβάλλον. Ναι, κάποιες φορές ένα διαζύγιο είναι καλύτερό από το να ζει το παιδί σε ένα σπίτι με συνεχόμενες εντάσεις και τσακωμούς. Πολύ συχνά τα παιδιά μετά το διαζύγιο βλέπουν τους γονείς τους να είναι πιο ήρεμοι, να τους δίνουν περισσότερη σημασία και να έχουν μια πιο ποιοτική σχέση μαζί τους.


Πως μιλάμε στα παιδιά για το διαζύγιο;


Σίγουρα αυτή είναι μια δύσκολή στιγμή για τους γονείς η οποία τους γεμίζει φόβο και άγχος για την αντίδραση των παιδιών. Η πραγματικότητα είναι πως η στιγμή της ανακοίνωσης είναι πολύ σημαντική και είναι ένας καθοριστικός παράγοντας στο πως θα το εκλάβει το παιδί και στο πως θα το επηρεάσει στην πορεία.

Στην ανακοίνωση θα ήταν καλό να είναι παρών και οι δυο γονείς και να γίνει με ήρεμο τρόπο. Είναι σημαντικό να ειπωθεί ότι η απόφαση πάρθηκε από κοινού και να αποφευχθεί το να πέσει η ευθύνη στον ένα από τους δυο γονείς. Τα παιδιά θα πρέπει να ακούσουν ότι η απόφαση αυτή πάρθηκε για να είναι πιο ήρεμη η ζωή τους, να είναι πιο ευτυχισμένοι οι γονείς, να μην υπάρχουν τσακωμοί και για να υπάρχει μια πιο καλή σχέση μεταξύ τους. Αναφέρετε ότι μπορεί να μένετε σε διαφορετικά σπίτια αλλά πάντα θα είστε μια οικογένεια και πάντα θα είστε οι γονείς του. Επίσης, αναφέρετε ότι η απόφαση αυτή δεν έχει να κάνει καθόλου με το ίδιο το παιδί. Το παιδί έχει ανάγκη να ξέρει πως θα είναι η ζωή του από εδώ και πέρα για να νιώθει ασφάλεια, άρα είναι σημαντικό να του δώσετε απαντήσεις για το

που θα μένει ο άλλος γονιός και για όλες τις διαδικασίες που θα συμβούν στην πορεία. Τέλος και πολύ σημαντικό είναι οι γονείς να αφήσουν τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και να τους δώσουν το χώρο και τον χρόνο να τα επεξεργαστούν .





Ποια πρέπει να είναι η σχέση των γονέων μετά το διαζύγιο;


Είναι σημαντικό να υπάρχει μια σωστή επικοινωνία μεταξύ των δυο γονιών μετά το διαζύγιο και μια σωστή και πλήρης ενημέρωση για το ότι έχει να κάνει με τα παιδιά. Ακόμη, τα παιδιά είναι βασικό να συνεχίσουν την καθημερινότητα τους και την ρουτίνα τους όπως ήταν πριν τον χωρισμό, άρα οι γονείς είναι σημαντικό να συνεργαστούν ούτως ώστε να μην αλλάξουν οι συνήθειες του παιδιού. Βασικό επίσης, είναι οι γονείς να έχουν μια κοινή στάση απέναντι στα ερωτήματα και συναισθήματα του παιδιού παρόλο που μεταξύ τους μπορεί να διαφωνούν. Είναι σημαντικό για ένα παιδί να συνεχίσει να νιώθει ασφάλεια στη σχέση του με τους γονείς του και ιδιαίτερα μέσα σε αυτή την τεράστια αλλαγή. Είναι λογικό στην διαδικασία του διαζυγίου να υπάρχουν και πολλές διευθετήσεις είτε οικονομικές είτε πρακτικές που θα φέρουν το ζευγάρι σε συγκρούσεις. Για αυτό το λόγο οι γονείς πρέπει να είναι προσεκτικοί να μην μεταφέρουν τα αρνητικά συναισθήματα τους για τον άλλο γονέα, αλλά ούτε να έρχονται σε διαπληκτισμό μπροστά στα παιδιά.


Ποιες είναι οι επιπτώσεις της προσπάθειας εναντίωσης του παιδιού προς κάποιον γονέα για εκδίκηση;


Παρατηρείται ότι όταν οι γονείς μιλούν αρνητικά ο ένας για τον άλλο μετά τον χωρισμό, τα παιδιά δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Τα παιδιά που έρχονται αντιμέτωπα με αυτή τη κατάσταση τείνουν να έχουν έντονα συναισθήματα θύμου, ενοχής και θλίψης. Επίσης το ότι βρίσκονται συναισθηματικά ανάμεσα στους γονείς τους, τους δημιουργείται σύγχυση και έντονο άγχος. Σταδιακά αυτό μπορεί να κάνει τα παιδιά να μην έχουν ειλικρινής σχέση με τους γονείς τους και να νιώθουν ότι πρέπει να κρύβουν κάποια πράγματα που συμβαίνουν όταν είναι μαζί με τον ένα ή τον άλλο γονιό.


Πως αντιμετωπίζει ένα παιδί τους νέους συντρόφους των γονιών του;


Η γνωριμία ενός νέου συντρόφου των γονιών είναι πάλι μια κατάσταση η οποία μπορεί να φέρει μια μικρή αναστάτωση στη ζωή των παιδιών εφόσον είναι ακόμη μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή τους. Μερικά παιδιά μπορεί να νιώσουν λύπη γιατί κάτι τέτοιο επιβεβαιώνει ότι οι γονείς τους δεν πρόκειται να είναι ξανά μαζί. Μπορεί επίσης να βιώσουν ζήλια και φόβο νομίζοντας ότι θα χάσουν την προσοχή και το ενδιαφέρον του γονέα. Παρόλα αυτά υπάρχουν και παιδιά που είναι χαρούμενα με αυτή την αλλαγή εφόσον θα βλέπουν χαρούμενους τους γονείς τους.


Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να γνωρίσουν τους νέους συντρόφους;


Θα ήταν καλό η γνωριμία με τον νέο σύντροφο να μην γίνει σε πολύ κοντινό διάστημα με το διαζύγιο των γονιών εφόσον είναι ακόμη μια μεγάλη αλλαγή στην οποία θα πρέπει να προσαρμοστεί το παιδί. Είναι πολύ σημαντικό να έχουν προσαρμοστεί πρώτα πλήρως στα νέα δεδομένα μετά το διαζύγιο και να νιώσουν ασφάλεια ότι δεν άλλαξε κάτι με τους γονείς του.

Η γνωριμία με ένα νέο σύντροφο θα πρέπει να γίνει καταρχήν όταν ο γονιός είναι σίγουρος για το άτομο που βάζει στη ζωή του και πως δεν είναι μια προσωρινή σχέση. Στη συνέχεια θα πρέπει να ενημερώσει τον πρώην σύζυγο για αυτή την απόφαση. Ο άλλος γονιός θα ήταν βοηθητικό να βοηθήσει από πλευράς του για να προσαρμοστεί πιο εύκολα το παιδί στις νέες συνθήκες. Στη συνέχεια γίνεται η ανακοίνωση στα παιδιά και είναι καλό να δώσουμε ιδιαίτερη σημασία στο πως νιώθουν για αυτό. Σε αυτή τη φάση τα παιδιά είναι σημαντικό να ακούσουν πως τα ίδια είναι η προτεραιότητα για τους γονείς και πως ο ερχομός αυτού του νέου ανθρώπου στη ζωή τους δεν θα αλλάξει την δική τους σχέση.

Η διαδικασία γνωριμίας του νέου συντρόφου με τα παιδιά προτείνεται να γίνει αργά και σταδιακά. Καλό θα ήταν οι πρώτες συναντήσεις να γίνονται σε ένα ουδέτερο μέρος και κάπου που θα προσφέρεται μια ευχάριστη δραστηριότητα. Επίσης, καλό θα ήταν να μην είμαστε διαχυτικοί με τον νέο σύντροφο. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να ρωτάμε τα παιδιά μετά από κάθε συνάντηση το πώς πέρασαν, πως νιώθουν και ποιες είναι οι σκέψεις τους.





Πως το παιδί θα αποδεχτεί τους νέους συντρόφους των γονιών του;


Η αποδοχή του νέου συντρόφου στη ζωή του παιδιού θέλει χρόνο, υπομονή και συνεργασία και από τους δυο γονείς αλλά και από τον νέο σύντροφο. Ο κάθε ένας από αυτούς έχει τον δικό του ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Αρχικά, τα παιδιά δεν θα πρέπει να νιώσουν ότι με την παρουσία του νέου συντρόφου αρχίζει να επηρεάζεται η ποιότητα της σχέσης και του χρόνου που είχαν με τον γονιό τους. Πολύ σημαντικός επίσης είναι ο ρόλος του άλλου γονέα και ο τρόπος που θα αντιμετωπίσει αυτή τη κατάσταση. Πολλά παιδιά νιώθουν ότι με το να δεχτούν τον νέο σύντροφο του γονιού τους θα εγκαταλείψουν τον άλλο γονέα. Για αυτό το λόγο θα πρέπει να παραμερίσει την πικρία που πιθανόν να βιώνει, και να επικεντρωθεί στο πως το παιδί θα προσαρμοστεί καλύτερα στα νέα δεδομένα. Όσο αφορά την ευθύνη και τον ρόλο που θα έχει ο νέος σύντροφος σε αυτή τη διαδικασία, είναι σημαντικό να δείξει υπομονή και να δώσει χρόνο για να κτιστεί αυτή η σχέση. Πρέπει να είναι προετοιμασμένοι ότι τα παιδιά μπορεί να φέρουν πολλές αντιστάσεις απέναντι τους και να εκφράσουν πολλές συμπεριφορές για να τους ‘δοκιμάσουν’. Ακόμη, οι νέοι σύντροφοι δεν θα πρέπει να αναλάβουν τον ρόλο του γονιού αλλά να έχουν ένα υποστηρικτικό ρόλο. Τέλος, και οι ίδιοι θα πρέπει να αποδεχτούν τον ρόλο και την παρουσία του άλλου γονιού και να συνεργάζονται μεταξύ τους.



Η Νικόλ Κυπρή είναι Εγγεγραμμένη Κλινική Ψυχολόγος από το 2016. Κατέχει Πτυχίο Ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο Κύπρου και δυο μεταπτυχιακά, στην Συμβουλευτική (Keele University) και Κλινική Ψυχολογία (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας). Τα τελευταία χρόνια εργάζεται σαν Ψυχολόγος στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Καρκινοπαθών και Φίλων αλλά και στον ιδιωτικό τομέα, όπου δουλεύει ατομικά με ενήλικες, ζευγάρια και συμβουλευτική γονέων.


Στοιχεία Επικοινωνίας:

Τηλ.: +357 99181832

E-mail: nicolekypri@yahoo.com

© 2023 by The Artifact. Proudly created with Wix.com

  • YouTube
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now